Nergens in Vlaanderen illustreert het landschap beter de menselijke veerkracht dan in de Westhoek. Tijdens het SALV-event plaatsen we de weerbaarheid en veerkracht van lokale landbouwers in de kijker, niet alleen als voedselproducenten maar ook als landschapsbouwers en sociale actoren op het platteland. Tijdens de voormiddag bezochten we de Zuidijzerpolder, het Provinciale Waterspaarbekken op de Vleterbeek, landbouwbedrijf ‘t Platshof in Stavele en hopbedrijf Belhop in Poperinge, die elk deze weerbaarheid en veerkracht tastbaar maakten. Samenwerking binnen een gebied tussen landbouwers, lokale actoren en overheidsinstanties, alsook een goede beleidswisselwerking tussen de verschillende overheden bleken sleutelvoorwaarden voor succes.

Het belang van betrokkenheid en samenwerking voor veerkracht en weerbaarheid was eveneens de rode draad tijdens het academische gedeelte in de namiddag. De gedeputeerde voor landbouw van de provincie West-Vlaanderen, Bart Naeyaert, kaderde de bedrijfsbezoeken van de voormiddag in de bredere landbouw- en plattelandswerking van de provincie. CAG-historicus Yves Segers blikte terug op het landbouwherstel in de Westhoek na de Eerste Wereldoorlog, waarbij hij de rol benadrukte van de plaatselijke landbouwers, de centrale overheid en intermediairen die de brug konden slaan tussen beide om verwezenlijkingen op het terrein te realiseren. Brecht Igodt van VLM benadrukte de grote wateruitdagingen als gevolg van de klimaatverandering en illustreerde enkele gebiedsgerichte oplossingen die samen met landbouwers en lokale actoren worden gerealiseerd, zoals waterbuffers. Diezelfde gebiedsgerichte aanpak op basis van samenwerking tussen plattelandsactoren en landbouwers, vormt ook de kern van het LEADER-programma zoals Wouter Bertier van LEADER Westhoek aangaf. Stijn Monstrey concludeerde namens de ministers bevoegd voor Omgeving en Landbouw en voor Plattelandsbeleid, respectievelijk Jo Brouns en Hilde Crevits, dat de inzichten die tijdens dit SALV-event aan bod kwamen het toekomstige beleid rond landbouw, visserij en platteland verder zullen inspireren.

Samenwerking en betrokkenheid binnen gebiedsgerichte acties hebben een sterk potentieel om te komen tot weerbare en veerkrachtige oplossingen voor vele uitdagingen. Belangrijke lessen die tijdens het event naar voren kwamen zijn: 

1. De cruciale rol van lokale landbouwers, plattelandsactoren en intermediairen die de vertaalslag kunnen maken van praktijk naar beleid en van beleid naar praktijk.
2. Het belang van een overheid die zulke gebiedsgerichte samenwerkingsprocessen faciliteert.
3. Gelet op de urgentie van de uitdagingen, het belang dat de overheid de oplossingen die uit zulke gebiedsprocessen voortvloeien helpt opschalen en versnellen via beleidskaders die mogelijkheden creëren en hindernissen wegnemen.

SALV-voorzitter Loes Lysens geeft mee dat de SALV in de komende periode verder aan de slag gaat met de aspecten die tijdens het event centraal stonden: “de uitdagingen waar landbouw, visserij en platteland mee te maken krijgen, nopen tot gedragen, veerkrachtige en weerbare oplossingen. Om die gedragenheid te bereiken, zijn creativiteit, betrokkenheid en samenwerking cruciale sleutels tot succes. Het is dan ook vanzelfsprekend dat de SALV – als breed samengestelde adviesraad voor landbouw, visserij en plattelandsbeleid – dit thema verder oppikt om gedragen beleidsadviezen te formuleren.”