Vandaag verzamelde de Strategische Adviesraad voor Landbouw en Visserij (SALV) sleutelpersonen uit de Vlaamse landbouw- en visserijsector op zijn jaarlijks terugkerend netwerkevent op de site van VIB-UGent Centrum voor Plantensysteembiologie op het Technologiepark te Zwijnaarde. Centraal stonden de kansen die veredeling kan bieden om diverse uitdagingen in de land- en tuinbouwsector tegemoet te treden. Daarvoor brachten de deelnemers in de voormiddag een bezoek aan diverse onderzoekscentra in Zwijnaarde en Merelbeke-Melle. In de namiddag zetten experten en belanghebbenden het belang van veredeling in zijn vele vormen in de verf, en gingen ze in op de rol die de overheid dient te spelen om de kwaliteit van de plantaardige productie te borgen en innovatie tot op het veld te brengen.
SALV proeft van baanbrekend veredelingsonderzoek
In de voormiddag bezochten de deelnemers het Vlaams Instituut voor Biotechnologie. Het VIB-UGent Centrum voor Planten Systeembiologie (PSB) richt zich op het aanpakken van klimaatverandering, het bevorderen van duurzame landbouw en het behoud van biodiversiteit door middel van innovatief plantenonderzoek. De onderzoekers bestuderen er fundamentele plantprocessen met behulp van innovatieve methoden en geavanceerde technologieën, en combineren daarbij experimentele en computationele benaderingen.
Nadien hield het netwerk van de SALV halt bij proefvelden van de Eenheid Plant van het ILVO (Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek). Bij de Eenheid Plant doet men onder meer onderzoek naar toegepaste genetica en veredeling. De onderzoekers hanteren daarbij zowel traditionele veredelingstechnieken als nieuwe methoden (zoals CRISPR-CAS en dronebeelden). Er is een aparte business unit die hoogwaardig uitgangsmateriaal zoals zaden en stekken ontwikkelt en vermarkt.
Tot slot bezochten de deelnemers de Proefhoeve te Bottelare, een gezamenlijk onderzoekscentrum van HoGent en UGent. Het centrum biedt studenten van agro- en biotechnologie, landbouw en groenmanagement, en productiebeheer de kans om waardevolle praktische ervaring op te doen. Belangrijk thema in het onderzoek is duurzame land- en tuinbouw, waarbij klimaatresistente agro-ecosystemen en geïntegreerde gewasbeschermingssystemen worden ontwikkeld.
Nieuwe veredelingstechnieken: voer voor discussie, ook binnen de SALV
In de Europese Unie zijn genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) sinds 2001 gereguleerd. Met de introductie van nieuwe genbewerkingstechnieken (NGT's), die nauwkeurige DNA-aanpassingen mogelijk maken zonder extern genetisch materiaal toe te voegen, is er een groeiende vraag naar een aangepast regelgevend kader. Onlangs stelde de Europese Commissie voor om NGT-planten, die lijken op varianten uit traditionele veredeling, gemakkelijker goed te keuren, terwijl andere NGT-planten onder de strikte GGO-regelgeving zouden blijven vallen. Tot op heden is dit nog steeds geen definitieve wetgeving.
Loes Lysens, ondervoorzitter SALV: "De SALV heeft in een (niet-unaniem) advies van september 2023 het belang van nieuwe genbewerkingstechnieken onderlijnd. Die technieken hebben hun plaats binnen een veelzijdige strategie om de duurzaamheid van de landbouw- en voedselsystemen te verbeteren. Een pluralistisch innovatiebeleid dat inzet op verschillende sporen biedt de Vlaamse land- en tuinbouwers ook de nodige kansen om de oogst van morgen beter te beschermen tegen de effecten van klimaatverandering."
Panelgesprek over potentieel van veredeling in zijn vele vormen
Na introducties van prof. dr. Steven Maenhout (UGent) en Cindy Boonen (Agentschap Landbouw en Zeevisserij) gingen diverse experten met elkaar in debat over de meerwaarde en potentiële nadelen van verschillende vormen van veredeling (Ruben Vanholme – VIB-UGent PSB; Greet Lambrecht – Vitale Rassen vzw; Marc Ballekens – Seed@Bel; Johan Van Huylenbroeck – ILVO).
Hendrik Vandamme, voorzitter SALV: "Het is van belang dat innovaties op een verantwoorde en dus gedragen manier ingang vinden in de land- en tuinbouwsector. Dat is ook met betrekking tot de nieuwe genbewerkingstechnieken het geval. Zo moet het kader ontwikkelaars de toegang tot genetisch materiaal verzekeren en garanderen dat landbouwers over het reproductief materiaal (zaden) kunnen beschikken. De SALV zal ook in de toekomst richting en gestalte blijven geven aan het innovatiebeleid in de land- en tuinbouwsector."
