Advies wrijvingsloze agrohandel post-brexit

advies op eigen initiatief
Perspectieven op een duurzaam handelsakkoord voor landbouw en agrovoeding

Een duurzaam handelsakkoord tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk is prioritair voor de Vlaamse land- en tuinbouwsector en de brede agrovoedingssector. De SALV vraagt om de sector 'top of mind’ te houden want de komende weken zullen beslissend zijn om de 'economische brexit' en de toekomstige handelsrelatie met het VK vorm te geven. Tegen eind juni moet een beslissing vallen over het al dan niet verlengen van de lopende overgangsperiode waarbinnen het handelsakkoord moet worden genegotieerd. Een brexit zonder duurzaam handelsakkoord zal de huidige COVID-19 crisis verder aanscherpen en de economische relance bemoeilijken.

De Vlaamse handel in agrovoedingsproducten genereert een aanzienlijk handelsoverschot met het VK – maar liefst €1,98 miljard in 2019. Het VK is voor twee vijfde van zijn voedselvoorziening aangewezen op invoer. Zo leveren Belgische (en voornamelijk Vlaamse) bedrijven iets meer dan 40% van de ingevoerde verse en bereide aardappelen. De garantie op een vlotte agrohandel na afloop van de overgangsperiode is daarom van groot belang.

De raad vraagt de beleidsmakers om tijdens de onderhandelingen enkele algemene principes in acht te nemen en te streven naar een tijdig en volledig akkoord dat:

  • frictieloze agrohandel garandeert
  • een gelijk speelveld waarborgt
  • een geruisloze aansluiting op de transitieperiode mogelijk maakt
  • interferentie van VK-onderhandelingen met derde handelsblokken afwendt

Deze algemene principes vormen de richtsnoeren waarop verdere specifieke en operationele aanbevelingen binnen het advies aansluiting vinden. De SALV beklemtoont nog dat de EU enkel met vereende stem een evenwichtig akkoord kan sluiten met het VK. Zowel bij een zachte als een harde brexit zal de sector een economische impact ondervinden. Daarom is het zaak om op de korte en de lange termijn die impact op te (blijven) volgen en er adequaat naar te handelen. Een solide handelsakkoord moet worden uitgebouwd. De SALV vraagt om de regelgeving ervan te bewaken en tijdig bij te sturen wanneer het akkoord een oneigenlijke invulling krijgt. Ondersteuning van de sector, sociale maatregelen voor werkgevers, voorbereiding van de betrokken overheidsdiensten en sensibilisering en vorming op maat van de betrokken marktdeelnemers maken volgens de raad deel uit van 'brexit preparedness', waar tijdig werk van gemaakt moet worden.

Natuurpunt/BBL onthielden zich bij de opmaak en de stemming van dit advies.