Aan de hand van de vijfde Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling zet de Vlaamse Regering verder in op een duurzame samenleving, de langetermijnvisie als kompas, met de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen als rode draad en met actiegerichte missies als concretesering van de strategie.
De SALV bracht samen met de SERV, Minaraad, SARC en VARIO een gemeenschappelijk advies uit over het ontwerp van de vijfde Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (VSDO5). De raden onderschrijven het belang van een ambitieus duurzaamheidsbeleid dat inzet op de SDG’s en Visie 2050, maar stellen vast dat het ontwerp vandaag weinig strategische waarde heeft. Het blijft te sterk steken in een louter administratieve logica, met focus op rapportering en internationale vergelijking, zonder scherpe analyse van de uitdagingen en zonder duidelijk pad richting de realisatie van de SDG’s. Bovendien ontbreekt een volwaardig participatief traject met maatschappelijke stakeholders, waardoor het ontwerp onvoldoende gedragenheid, richtinggevend vermogen en beleidsimpact heeft.
De raden kunnen zich vinden in de keuze voor een missieaanpak, maar plaatsen vragen bij de selectie en invulling van de voorgestelde missies. De link met de SDG’s is onvoldoende expliciet en de missies blijven te abstract geformuleerd, met weinig concrete doelstellingen en tijdspaden. De raden vragen om samen met stakeholders de huidige missies te herbekijken, bijkomende prioriteiten te bepalen waar de kloof met de SDG’s het grootst is en sterker in te zetten op sectoroverschrijdend werken, interbestuurlijke samenwerking en een transparante monitoring van de voortgang.
De SALV vult dit gemeenschappelijk advies aan met specifieke aanbevelingen voor landbouw en visserij. Centraal staat het SALV‑toetsingskader voor duurzame verandering in de landbouw, dat als kompas kan dienen voor landbouwgerelateerde missies binnen VSDO5. Dit kader vertrekt vanuit vier samenhangende fundamenten waarbij volhoudbaarheid en welbevinden centraal staan:
- het socio‑economisch fundament (een leefbare landbouw en versterking van het welbevinden in de sector),
- de voedselsysteembenadering (samenhang in de volledige keten van productie tot consumptie),
- het ecologisch fundament (werken binnen milieu-, klimaat- en natuurgrenzen),
- het beleidsfundament (coherente, toekomstgerichte en stabiele beleidskeuzes).
Daarnaast bouwt de SALV verder op eerdere initiatieven die richting geven aan een duurzame transitie. Zo formuleerde de adviesraad vijf strategische uitdagingen voor de Vlaamse land- en tuinbouw, werkte hij rond klimaatslimme landbouw, ontwikkelde hij een visienota met toekomstgerichte perspectieven voor landbouw en voedsel, en gaf hij prioriteiten aan voor een duurzamer visserijbeleid, onder meer via precisievisserij en een visserij‑inclusieve ruimtelijke planning op zee. Vanuit deze opgebouwde expertise vraagt de SALV bijzondere aandacht voor een bredere regionale benadering in de missie ‘Local4Food’, met aansluiting bij de Vlaamse voedselstrategie en de voedseldeal rond lokaal voedselbeleid, en met oog voor de Europese marktcontext en de lange termijn veerkracht van het voedselsysteem.
